Przeciwbólowe środki farmakologiczne

 

Znieczulenie zewnątrzoponowe (ZZO)

 

Znieczulenie zewnątrzoponowe jest dostępne bezpłatnie dla pacjentek przebywających na oddziale szpitala Medikor. Każda przyszła mama otrzyma je na życzenie,  należy jednak pamiętać o warunkach umożliwiających jego skuteczne i efektywne zastosowanie.

 

WAŻNE:

I. Pacjentka zdecydowana na ZZO powinna zgłosić się do szpitala z wynikami badań od lekarza prowadzącego ciążę. Należy zbadać: elektrolity (sód i potas), morfologię oraz układ krzepnięcia. W przypadku braku tych wyników, szpital wykonuje badania na miejscu, w dniu przyjęcia rodzącej na oddział. Jednak w zależności od tempa porodu, które jest kwestią indywidualną, może się okazać, iż nie uda się uzyskać wyników na czas, co spowoduje niemożność zastosowania ZZO. W trosce o komfort każdej rodzącej zainteresowanej ZZO, prosimy o wcześniejsze wykonanie i dostarczenie w dniu porodu wskazanych badań.

 

II. ZZO nie stosuje się od początku porodu. Zbyt szybkie podanie leków może zahamować postęp porodu, natomiast zbyt późne może po prostu nie zdążyć zadziałać. ZZO zakłada się zazwyczaj, gdy pacjentka ma od 4 do 8 cm rozwarcia. Warto dodać, że faza porodu, w której szyjka rozwiera się od 0 do 6 cm przebiega wolno, ale późniejsze rozwieranie zachodzi zazwyczaj dużo szybciej i podanie znieczulenia ZZO jest zupełnie niepotrzebne.

 

ZZO jest bardzo skuteczną formą łagodzenia bólu zmniejszającą jego odczuwanie od 75% do 100%. Zabieg ZZO wykonuje anestezjolog po uprzednim odkażeniu skóry, poprzez wkłucie między trzecim a czwartym kręgiem odcinka lędźwiowego kręgosłupa. Należy wziąć pod uwagę, że tatuaże umiejscowione w okolicy odcinka lędźwiowego kręgosłupa, mogą uniemożliwić zastosowanie ZZO. Wykonanie znieczulenia ZZO odbywa się w pozycji leżącej na boku albo w pozycji siedzącej. W obu przypadkach aplikacja znieczulenia jest bezbolesna, a pacjentka może odczuwać jedynie lekki dyskomfort.

 

Leki stosowane w znieczuleniu zewnątrzoponowym podawane są w małych stężeniach, dzięki czemu nie przedostają się do krwioobiegu matki i dziecka. Umożliwia to bezpieczne karmienie zaraz po zakończeniu porodu. Leki nie mają jakiegokolwiek zauważalnego wpływu na dziecko.

 

Entonox (gaz rozweselający)

Pacjentki przebywające na oddziale porodowym szpitala Medikor mają możliwość bezpłatnego korzystania z gazu rozweselającego w salach przedporodowych wedle własnych potrzeb. Gaz rozweselający oddziałuje na ośrodkowy układ nerwowy i wywołuje uczucie zrelaksowania oraz rozluźnienia. Nie uśmierza całkowicie bólu porodowego, ale podnosi próg odczuwania bólu. Stosowany szczególnie w I fazie porodu, pozwala na poprawę nastroju rodzącej oraz usprawnienie akcji porodowej.

 

Duża zaletą gazu rozweselającego jest łatwość stosowania. Butla z gazem znajduje się przy łóżku rodzącej, a gdy pojawią się bóle, pacjentka przez ustnik sama dozuje ilość preparatu. Działanie gazu rozweselającego jest niemal natychmiastowe, a po zaprzestaniu podawania efekt ustępuje po kilku minutach.

 

Entonox to zastrzeżona przez firmę Linde nazwa tej mieszanki gazów, której skład zwiera 50% tlenu i 50% podtlenku azotu. Działa on rozkurczowo na macicę, nie zaburzając w żaden sposób akcji porodowej.  Jest przy tym bezpieczny zarówno dla dziecka, jak i dla matki. Można stosować go w okresie karmienia piersią, ale nie w samej chwili karmienia. Nie można go przedawkować, a najczęściej występującymi skutkami ubocznym jakie mogą pojawić się u pacjentki są zawroty głowy, nudności oraz wymioty, przy których należy zaprzestać stosowania.

 


 

Metody niefarmakologiczne

 

TENS (przezskórna elektryczna stymulacja nerwów)

Oddział porodowy szpitala Medikor wyposażony jest w stymulator nerwów TENS. Urządzenie to wykorzystywane jest do przynoszenia ulgi rodzącej zazwyczaj w I fazie porodu, najczęściej w przypadku bólów w okolicy krzyżowo-lędźwiowej. Gdy zaczynają się bolesne skurcze porodowe, położna przykleja do pleców rodzącej płaskie, żelowe elektrody podłączone do stymulatora TENS i włącza urządzenie. W chwilach pojawiania się skurczów, rodząca naciska przycisk na pilocie, samodzielnie regulując siłę impulsu elektrycznego. Impuls ten dociera do ciała w miejscu przypięcia elektrod, wywołując efekt przeciwbólowy - zamiast skurczów kobieta odczuwa łagodne mrowienie i lekkie napinanie się mięśni pleców w okolicy elektrod.

 

TENS generuje prądy impulsowe o niskich częstotliwościach (1–150 Hz), które wykazują dwutorowe działanie przeciwbólowe. Po pierwsze, przepływ impulsów stymuluje nerwy ruchowe do małych i powtarzalnych skurczów, co postrzegane jest przez mózg jako ćwiczenia i sprzyja uwalnianiu „hormonów szczęścia” - endorfin, które są naturalnymi substancjami przeciwbólowymi produkowanymi przez nasz mózg. Po drugie, elektryczne impulsy docierające do nerwów czuciowych, częściowo blokują przekazywanie do mózgu bodźców bólowych. Dzieje się tak, ponieważ stymulacja nerwów czuciowych ogranicza liczbę bodźców, a w efekcie osłabia odczuwanie bólu, rodząca zaś skupia się na odczuwaniu mrowienia w miejscu stymulacji nerwowej.

 

TENS jest bardzo skuteczną i naturalną metodą stymulacji nerwów, bezpieczną zarówno dla rodzącej, jak i dla dziecka. Metoda ta pobudza organizm do naturalnej obrony przed bólem oraz może przyczynić się do znacznego skrócenia czasu porodu, dając rodzącej więcej energii w fazie parcia. Dodatkowo użytkowanie stymulatora TENS nie unieruchamia pacjentki -  jest ona całkowicie mobilna i sama decyduje o pożądanej sile impulsu w procesie łagodzenia bólu.

 

WAŻNE: Stymulacja TENS sprawdza się tylko do pewnego etapu porodu, kiedy ból nie jest jeszcze bardzo silny i sztucznie wywołane bodźce czuciowe są w stanie go zagłuszyć. Jednak gdy rozwarcie osiągnie 6–7 cm, skurcze macicy stają się tak intensywne, że TENS raczej nie będzie już skuteczny. TENS nie powinny stosować mamy, które mają rozrusznik serca, silną arytmię (wymagana opinia kardiologa) lub epilepsję (wymagana opinia neurologa i próbny zabieg pod kontrolą).

 

Piłki

Każda sala przedporodowa szpitala Medikor wyposażona jest w gumowe piłki oraz worki sako. Duże, okrągłe piłki są najbardziej lubianym i wykorzystywanym przez pacjentki „gadżetem” podczas porodu. Gumowa piłka służy przede wszystkim ćwiczeniu mięśni krocza i dna miednicy oraz łagodzeniu bólu podczas skurczy w I okresie porodu. Gdy występują skurcze, ciężarne podskakują lekko na piłce, a między skurczami kołyszą się na niej w pozycji pionowej delikatnie przesuwają do przodu i do tyłu oraz kręcą biodrami, co daje efekt masażu i - w połączeniu z ćwiczeniami oddechowymi - rozładowuje napięcie i wyrównuje oddech. Ćwiczenia pomagają dziecku przesunąć się w dół kanału rodnego, wpływając na prawidłowe ułożenie główki malucha. Ciągły ruch, chodzenie, tańczenie, kucanie, czy kręcenie biodrami przyspieszają akcję porodową i w znacznym stopniu rozładowują napięcie mięśniowe i bólowe.

 

Worek sako

Worek sako to „fotel” wypełniony styropianowymi kulkami, który elastycznie dopasowuje się do kształtu ciała osób, które z niego korzystają. Pacjentka siadając na takim worku i pochylając się do przodu, powoduje odciążenie kręgosłupa, odprężenie całego ciała i ograniczanie bólu. Ból pleców to jedna z najbardziej uciążliwych dolegliwości I okresu porodu, dlatego worek sako pomaga odpowiednio przygotować się do porodu. Sako może bardzo skutecznie pomóc również po porodzie, gdyż sprawdza się podczas karmienia dziecka piersią.

 

Relaksacja wodna

W komfortowych jednoosobowych pokojach przedporodowych każda pacjentka ma do wyłącznej dyspozycji łazienkę z prysznicem, w której siedząc na specjalnie dostosowanym do krzesełku może odbyć 30 minutową immersję wodną w I fazie porodu. Ciepła kąpiel łagodzi napięcie, rozluźnia i odpręża. Woda sprawia, że skurcze są mniej bolesne, ale nadal efektywne. Dzięki temu rodząca nie broni się przed skurczami, a szyjka macicy zaczyna się szybciej rozwierać i akcja porodowa trwa krócej.

 

Muzykoterapia

Oddział położniczo-ginekologiczny szpitala Medikor wykorzystuje muzykę i dźwięk jako naturalną metodę terapeutyczną wpływającą kojąco na organizm rodzącej. Muzyka zmienia percepcję bólu pacjentki poprzez zmiany w nastroju, odwrócenie uwagi, wzrost poczucia kontroli, czy wykorzystanie wcześniejszych umiejętności i relaksację. Połączenie specjalnie dobranej muzyki z zastosowaniem technik kierowanego oddychania w czasie akcji porodowej, znacząco redukuje napięcie mięśniowe.

 

Szpital Medikor dysponuje specjalnie skomponowaną muzyką relaksacyjną, umożliwiającą odprężenie i koncentrację rodzącej w I fazie porodu. Każda pacjentka może zabrać ze sobą do szpitala własne płyty relaksacyjne z muzyką, której słuchała podczas ciąży. Pomoże to odprężyć się pomiędzy skurczami.

 

Muzykoterapia poza działaniem przeciwbólowym posiada wiele dodatkowych zalet m.in.:przyczynia się do zmniejszenia odczucia lęku i stresu, normalizuje ciśnienie tętnicze, poprawia wentylację oddechową, opóźnia wyczerpanie emocjonalne kobiety podczas rodzenia dziecka, uspokaja noworodka, wprowadza przyjemną atmosferę na sali przedporodowej.

 

Aromaterapia

W I fazie porodu na oddziale porodowym szpitala Medikor stosujemy aromaterapię z użyciem odpowiednich naturalnych olejków eterycznych, w celu wspomagana i stymulowana naturalnych sił organizmu kobiety rodzącej. Aromaterapia łagodzi bóle porodowe, uspokaja, niweluje nudności oraz zwiększa siłę i częstotliwość skurczów rodzącej, przyspieszając tempo porodu.

Naturalne olejki eteryczne używane są do inhalacji w salach przedporodowych z wykorzystaniem kominków aromaterapeutycznych. Szpital Medikor stosuje zalecane podczas porodu olejki o działaniu relaksującym, odprężającym i rozkurczowym, m.in.: olejek z bergamotki, drzewa różanego, migdałowy, grapefruitowy, cytrynowy, ze skórki lub liści pomarańczy, lawendowy lub majerankowy. Reakcje organizmu na tę metodę są bardzo rożne: jedne pacjentki zapach raczej uspokaja, poprawia nastrój i łagodzi lęk, a u innych zmniejsza ból. Nasi specjaliści stosują indywidualne podejście do każdej pacjentki, używając tych spośród wskazanych olejków, których zapach najbardziej odpowiada rodzącej.

 

Zaletą aromaterapii jest możliwość łączenia jej z innymi metodami naturalnymi i farmakologicznymi. Należy jednak pamiętać by korzystać z niej z umiarem.

 

WAŻNE: Dzieci są niezwykle świadome otoczenia poza łonem, jak również wyczuwają emocjonalny stan matki, słyszane przez nią dźwięki i wyczuwany zapach. Należy pamiętać, że noworodek uczy się rozpoznawać naturalny zapach swojej mamy, dlatego nie jest wskazane, żeby po zakończonym porodzie pachniała obcym zapachem. Szpital Medikor pielęgnuje wież matki z dzieckiem dostosowując użycie aromaterapii w formie inhalacji tylko w I etapie porodu na salach przedporodowych.